1. Strona Główna
  2. >
  3. 9. Linie kolejowe
  4. >
  5. 9.15. Frankfurt – Poznań

9.15. Frankfurt – Poznań

Towarzystwo Kolei Marchijsko Poznańskiej, zalążkiem dworca w Zbąszynku.

Płynnie mkną pociągi po magistrali kolejowej Berlin – Warszawa. Czytając tę publikację każdy podróżny chętnie pozna jej historię. Połączenie kolejowe Frankfurt n/Odrą – Poznań i Guben – Poznań uruchomiono w dniu 26.06.1870 roku. Linie te należały do Towarzystwa Kolei Marchijsko – Poznańskiej z siedzibą w Guben. Koncesja na budowę tych tras została wydana 25.03.1867 roku. Pomysł zrodził się z racji potrzeby połączenia Dolnego Śląska i Berlina z Poznaniem i dalej z resztą terytorium Niemiec.

EU07-157 w Zbąszynku z sypialnym do Berlina 09.05.1987 . EU07-230 w opalenicy z osobowym do Rzepina 13.11.1986 . EP05-10 z expresem "Berolina", wjeżdża do Zbąszynka 09.05.1989 .

Do towarzystwa Kolei Marchijsko – Poznańskiej należał również krótki odcinek linii kolejowej Opalenica- Grodzisk Wlkp. – 10 km, której otwarcie nastąpiło 10.12.1888 roku. Wyłączono ją z eksploatacji w 1994 roku. Od swego początku, opisane tu szlaki kolejowe przeszły bogate dzieje i zmiany w ich historii, z pozoru mogłyby wydawać się mało ważne i nie zasługujące na większą uwagę. Należy pamiętać, że po oddaniu w/w sieci priorytet miał odcinek Gubin – Zbąszyń – Poznań, tor z Frankfurtu nad Odrą do Zbąszynia, łączący się z częścią „gubińską” w Zbąszyniu, w pierwotnym założeniu miał odgrywać drugorzędną rolę. Jeszcze przed pierwszą wojną światową w praktyce wyszło na to, że połączenie Frankfurtu n/Odrą – Poznań zyskało prym. W 1882 roku wyżej opisane trasy kolejowe zostały przejęte przez Pruską Kolej Państwową. W roku 1898 – 1989, położono drugi tor. Zbąszyń pełnił rolę stacji węzłowej, po 1920 roku przejął rolę stacji granicznej po stronie polskiej. Po stronie niemieckiej w latach 1920 – 1930 funkcję stacji granicznych pełnił Szczaniec na linii Frankfurt n/Odrą, a na linii Gubin – Zbąszyn dworcem celnym był Babimost. Stacje te przystosowano do odprawy podróżnych w ruchu międzynarodowym, oddając do użytku przebudowane obiekty, przystosowując je do pełnienia funkcji stacji granicznych. W związku z przesunięciem granicy Polskiej w 1920 roku, Niemcy zmuszeni byli do wybudowania po swej stronie nowej stacji granicznej – Zbąszynek. Węzeł Zbąszynku zaczęto budować wiosną 1923 roku, natomiast w 1925 roku, oddano do eksploatacji pierwsze wybudowane tory, uruchamiając dworzec rozrządowy. Przed pierwszą wojną światową wybudowano szereg linii bocznych i rozbudowano stacje Przykładowo w Świebodzinie wybudowano wiaty peronowe i przejście podziemne, które służą podróżnym do czasów obecnych. Świebodzin w latach pierwszej i drugiej wojny światowej był stacją, na której odprawiano pociągi do Isterburga przez Poznań – Toruń – Iławę. Dnia 14 lipca 1930 roku, odprawę pociągów przeniesiono do Zbąszynka. Zbąszynek zaczął pełnić funkcję ważnej niemieckiej stacji granicznej w pełnym zakresie działania. Dotychczasowe stacje graniczne – Babimost i Szczaniec zeszły do roli podrzędnych. Gdy jeszcze dzisiaj przyjrzymy się uważnie tym obiektom stacyjnym, dostrzeżemy elementy (fragmenty budynków), które wykonano w chwili adoptowania ich z przeznaczeniem jako stacje graniczne. Po drugiej wojnie światowej, gdy tereny zachodnie przyłączono do Polski, pierwsze powojenne nazwy niektórych stacji, przez krótki czas brzmiały inaczej aniżeli obecne oraz w okresie późniejszym powojennym. Obecnie Kunowice – Kunowsko, Rzepin -Rypin Lubuski, Torzym – Toruń Lubuski, Drzewce – Debrznica, Bucze -Wuczków, Wilkowo Świebodzińskie – Wilków, Kupienino – Kupienin, Zbąszynek – Nowy Zbąszyn. Po oddaniu głównej w dniu 26.06.1870 roku, rozbudowano również linie podrzędne znaczenia lokalnego.
Są to: Krosno Odrzańskie – Lubsko (01.11.1913 r.), Sulechów – Kargowa- Wolsztyn (01.04.1905), Sulechów – Trzebiechów (01.11.1915). Trzebiechów – Konotop został oddany już 01.07.1915 roku. Linię Sulechów – Świebodzin oddano w dniu 16.06.1918 roku.
Zbąszyn – Międzyrzecz już 01.06.1885 roku. Należy zaznaczyć, że od linii Poznań – Rzepin, do 1920 roku pociągi w kierunku Międzyrzecza brały początek na stacji Zbąszyń, korzystając ze swojego pierwotnego kształtu, to jest przed utworzeniem granicy polsko – niemieckiej w 1920 roku, gdy komunikacja z międzyrzeczem, odbywała się wyłącznie po stronie zachodniej, gdyż Polsce, nie było już potrzebne. Poważniejsze zmiany zaszły po oddaniu do pełnej eksploatacji stacji Zbąszynek. Sprawy związane ze Zbąszynkiem, są szeroko opisane w innych działach tej strony. Ze Zbąszynia odgałęziały się jeszcze dwie linie: Zbąszyn – Wolsztyn (01.07.1886), oraz Zbąszyń – Międzychód (01.09.1909), Linię w kierunku Międzychodu, obecnie można zobaczyć z pociągu, jadąc w kierunku Poznania, jako szczątki dawnej jej świetności. W dniu 01.10.1871 roku oddano do użytku Linię Legnica – Czerwieńsk o długości 128 km. Biegła ona z Legnicy przez Rudną Gwizdanów – Głogów – Zieloną Górę, którą połączyła z Czerwieńskiem.
Ponadto na obcinku Zbąszyń – Frankfurt n/Odrą wybudowano podrzędne linie znaczenia miejscowego, jak Toporów – Międzyrzecz (01.08.1909), Rzepin – Sulęcin 01.11.1890 r.
Po 1870 roku, następnym połączeniem kolejowym Rzepina, była linia Rzepin – Czerwieńsk, którą oddano do eksploatacji 01.05.1874 roku, oraz Rzepin – Kostrzyn n/Odrą (02.01.1875).
Wyżej wspomniane odcinki torów, wchodzą w skład aktualnej magistrali łączącej Szczecin z południem Polski. Po zapoznaniu się z niniejszym tekstem i chwilową zadumą nad losem kolei, która w pełni do niedawna funkcjonowała, musimy pogodzić się ze stanem aktualnym i z faktem, że świetność komunikacji kolejowej, to przeszłość bezpowrotna

Niżej projekt z 1942 roku, który miał się pokrywać z dzisiejszą linią Poznań – Rzepin. Nie doszedł do realizacji.

REKAPITULACYA.
Uwagi przygotowane według projektu drogi szynowej między Frankfurtem nad Odrą a Poznaniem.
„Odczytane na wezwanie marszałka sejmu 02.05.1842.w Poznaniu na zebraniu Obywateli, w celu wybrania członków Komitetu do tejże drogi żelaznej przez pana Notrebskiego.”
„Z końcem miesiąca lutego 1842 roku wyjechałem dla miejscowości pomiędzy Poznaniem a Frankfurtem nad odrą, oraz dla oznaczenia najwłaściwszego kierunku drogi szynowej, która by te dwa miasta z sobą połączyła, przedłużając tym sposobem bliską już ukończenia drogę szynową z Berlina do Frankfurtu”.
Przy tej robocie trzymałem się zasady głównej w projektowaniu dróg szynowych, to jest:, aby ta jak najprostszą być mogła i o ile być może jednakowo.

Zakupienie gruntu292,800
Usypanie drogi537,500
Mosty i kanały108,200
Szyny977,188
Panwie lane212.160
Śruby162.030
Kliny25.041
Podwaliny z Drzewa53.040
Ułożenie na miejscu66.300
Kręcono mosty 7.800
Dwory149.250
Koszta przygotowawcze i pensye50,000
Wozy, parowozy itd.430,600
Procent 2 letni od kapitału
przez ciąg roboty.245,752
Łącznie3,317,661 talarów.

Poznań, w Kwietniu 1842 roku.
Netrebski, inżynier.

Wyżej mamy wstępne projekty kolei z 1842 roku, mówiące że powstały trakt kolejowy Frankfurt – Poznań, był przedmiotem rozważań jeszcze przed powstaniem towarzystwa Kolei Marchijsko Poznańskiej w Guben.

Ważniejsze daty:
01.01.1883 – przejęcie kolei przez państwo.
1896 – decyzja o budowie drugiego toru.
20.09.1898 – położenie drugiego toru na odcinku Poznań – Świebodzin.
20.10.1898 – położenie drugiego toru na odcinku Świebodzin – Rzepin.
13.04.1899 – położenie drugiego toru na odcinku Rzepin – Frankfurt.
01.11.1925 – otwarcie odcinka Zbąszyń – Zbąszynek.
24.11.1925 – Otwarcie odcinka Zbąszynek – Podmokle.

Galeria - Dworce na linii do 1945 r.

Mapka z 1887 roku. Połączenie kolejowe Zbąszyń – Międzyrzecz, oddane do użytku 01.06.1885 roku, docierało do Międzyrzecza jako jedyne i jako pierwsze. Międzyrzecz przez rok był stacją końcową, zanim powstały linie kolejowe do Wierzbna (Międzychodu),  Gorzowa, Sulęcina i na końcu do Toporowa. Zanim do dworca w Międzyrzeczu za zaczęto doprowadzać powstające linie kolejowe, dojazd z miasta do dworca był bardziej bezpośredni, prosty. Po dwóch latach przejazd przez tory zorganizowano w miejscu, gdzie jest do chwili obecnej. Dojazd z kierunku Wierzbna, wybudowany jako drugie połączenie kolejowe w Międzyrzeczu również był uproszczony, wpinając się w tory stacyjne, nieco wyżej. Pierwotny dojazd drogowy z przed dworca w kierunku Wierzbna, prowadził obok wieży ciśnień, po minięciu torowiska, zmierzał dalej na wschód, ulicą Krótką, aż dołączył do dzisiejszej linii tuż za Obrzycami. Wspomniana sytuacja szerzej jest widoczna na mapkach zamieszczonych powyżej.

Galeria - Mapki wybranych okolic

Galeria - Rozkłady jazdy.

Galeria - Wybrane bilety z linii Rzepin – Poznań.

Galeria - Broszurka wydana z okazji oddania do użytku trakcji elektrycznej

Galeria - Ryciny dworców na odcinku Rzepin - Poznań Główny w 1989 roku.

Galeria - linia Frankfurt – Poznań z lat 1986 – 2000

Galeria - linia Frankfurt – Poznań od 2001

Galeria - Stacja Nowy Tomyśl lata 60-te.

Galeria - Stacja Rzepin

Galeria - Stacja Toporów

Galeria - Stacja Szczaniec

Niżej zdjęcia współczesne stacji na linii Poznań – Frankfurt.

Toporów 16.12.2016

Toporów 16.12.2016

Zbąszyń 23.01.2017

Zbąszyń 23.01.2017

Zbąszynek, kolej i ja

Czyli podróż w sentymentalne klimaty

Miłosz Telesiński – Zbąszynek – 2021

Znajdziesz mnie tutaj