9.2. Suwałki – Trakiszki

MIEJSCA DALEKIE I BLISKIE.

Na wyżynnym terenie północno – wschodniej Polski, omijając jeziora i pagórki, przecina krajobraz linia kolejowa Grodno – Suwałki – Szestokai, oddana do eksploatacji w 1899 roku.


19201920
1920a1920
1925suwalki-trakiszki1925
19291929
19351935

19391939
19441944
19451945
19461946
19491949

baner_suwalki

baner_suw_trak_

baner_trakiszki_

Najdalej wysuniętą na krańce północno – wschodniej Polski na tym szlaku kolejowym jest (obecnie graniczna) stacja Trakiszki.
Parterowy, drewniany budynek, umalowany na jasno zielony kolor o rozczłonkowanej budowie, pokryty dachem w stylu kopertowym, obitym blachą oraz znajdujące się przy nim zabudowanie stacyjne. Wkomponowane w głęboką zieleń rosnących wokół drzew, uderza nas swym rzadko spotykanym uczuciem ukrytego piękna i wzruszenia. Dach wokół budynku, przy rynnach otoczony jest upiększonym sztuką snycerską gzymsem. Wnętrze budynku (dużo drewna) skromnie urządzone, wyposażone w niezbędne do obsługi stacji urządzenia słabo oświetla światło dzienne, wpadające przez małe okna. W sierpniu 1982 roku rozpoczęto prace remontowe budynku. Dokonano odgrzybienia i częściowego remontu wnętrza. Rok później inna firma podjęła się przeprowadzenia kapitalnego remontu. Zniszczony dach pokryto nową blachą cynkową, wykonano prace instalatorskie, budynek skanalizowano i założono centralne ogrzewanie. W 1983 roku spółdzielnia z Suwałk wykończyła przebudowę wnętrza i odnowiła zewnętrzne ściany jasno – zielonym kolorem. Owe remonty przeprowadzone z tzw. ”doskoku”, nie wpłynęły korzystnie na wygląd zabytków jego najbliższego otoczenia. Konserwator zabytków wstrzymał wszelkie dalsze prace przy pięknym obiekcie. Dalsze czynności związane z kapitalnym remontem wykonywano pod nadzorem konserwatora zabytków w 1990 roku. Wymieniono dach, usunięto znajdującą się pod blachą dachową warstwę gliny, którą zastąpiono wełną mineralną. Uporządkowano stolarkę wewnątrz budynku, z wymianą zużytych elementów. Zmieniono wewnętrzne ściany budynków z koloru jasno – zielonego na ciemno – brązowy. Odnowiono wszystkie pozostałe elementy budynku oraz wolnostojące sanitariaty. Patrząc z peronu po prawej stronie stacji, do lat 90-tych istniał, oddalony od niej drewniany budynek ekspedycyjny, który stopniowo zrównano z ziemią. Oddano go do użytku wraz z powstaniem stacji, czyli za carskiej Rosji. Latem 1970 roku została rozebrana drewniana stara wiata, przylegająca do budynku. Do lat 90 – tych budynek ekspedycyjny składał się z dwóch części – jedna tzw. carska, do której przylegała od strony lewej rozebrana w 1970 roku wiata, druga od strony prawej wybudowana po wojnie. W 1990 roku budynek ekspedycyjny zniknął z powierzchni ziemi. W ten sposób klimat stacji Trakiszki został naruszony.
W chwili obecnej zabytkowy budynek nie pełni funkcji użytkowej. Kto nie zna dawniejszych Trakiszek, nie pomyśli, że parterowy, wciśnięty między drzewa drewniany budynek, zakończył swoją służbę dla kolei. W latach 1992/1993 uruchomiono przejście graniczne z Litwą. Do roku 1995 kursowały tu jeszcze pociągi osobowe później tylko pospieszne. Po lewej stronie starego budynku wybudowano nowy obiekt, pełniący funkcję stacji granicznej. Gdy jedziemy z Trakiszek do Suwałk, w połowie drogi przyciąga uwagę przytulny, parterowy domek z dwuspadowym dachem pełniący do 1994 roku funkcję stacji Kaletnik. Przy budynku od strony północno – wschodniej jeszcze do początku lat 90-tych była czynna studnia, która harmonizowała z drewnianym małym budynkiem stacyjnym, który w powojennych czasach stanął w miejsce starej i wysłużonej, zbudowanej za carskiej Rosji stacji. W latach 90-tych drewnianą ,,chatkę’’ przemalowano z brązowej na zieloną i pozbawiono ją ,,sąsiadki’’ w postaci zabytkowej starej studni oraz latarni naftowej z 4-kątnym korpusem stojącym na wysokim metalowym wsparciu. Szkoda, że ktoś nie zauważył, że tworzy ona z budynkiem ciekawą kompozycję, przypominając dawną, tak niezbędną swą przydatność i usunął ją bez uzasadnionej potrzeby podobnie jak studnię. Na 5 kilometrze przed Trakiszkami znajduje się wiadukt, po którym górą przejeżdżają pociągi. Został on wzniesiony w latach 60 – tych.

Od czasów powojennych do lat 60-tych był zbudowany tymczasowy drewniany, strzeżony całodobowo z uwagi na strategiczne znaczenie linii. Na trasie Suwałki – Trakiszki znajduje się 6 przepustów wodnych.
Powyższy tekst nasuwa świadomość, ze płynący czas oddala w zapomnianą przeszłość, to co stanowi ,,przeżytek’’. Stacje na trasie Suwałki – Trakiszki stopniowo popadają w ruinę oraz zapomnienie i już nigdy nie zatrzyma się przy nich kopcący parowóz.