4.4. Tajna stacja Kosieczyn

Duża rola małego dworca.

kosieczyn_19_05_13                         Prosto miejsce po torze w stronę Szczańca (Berlina), w prawo droga bita do Dąbrówki Wlkp.

Gdy po traktacie Wersalskim, wiele połączeń kolejowych okazało się zbędnymi, w przypadku ważniejszych stref wymagających regularnej komunikacji, cześć linii skorygowano przystosowując je do dalszej eksploatacji w obrębie nowo powstałych aktualnych wówczas wschodnich granic terytorialnych Niemiec.
Przykładem może być przywrócenie regularnego połączenia kolejowego pomiędzy Świebodzinem a Międzyrzeczem. W związku, z powyższym wybudowano nowy w kształcie łuku o długości 1.3 kilometra odcinek toru stanowiącego alternatywne względem utraconego, powstałego z chwilą wybudowania całej linii w 1885 roku, pierwotnego połączenia kolejowego Zbąszyń – Międzyrzecz. Odnoga powstała na wysokości małego budynku z czerwonej cegły położonego 8.3 kilometra od Szczańca oraz 5.5 od Zbąszynia oraz 3.25 do Dąbrówki. Odległość do granicy państwa wynosiła 4 kilometry.

nasyp_berlinski_86_ab
nasyp_berlinski_86_aa
Wyżej po lewej widok w kierunku zachodnim na miejsce, w którym znajdowało się torowisko tymczasowego dworca. Widoczny budynek w latach 1870 – 1898 spełniał role posterunku obsługującego mijankę w stronę Szczańca, w latach 1898 – 1920 rolę posterunku odstępowego przy szlaku dwutorowym, a w latach 1920 – 1930 mieściły się tam urządzenia obsługujące tor w kształcie łuku łączący główny trakt z kierunkiem Międzyrzeckim. Z chwilą otwarcia dworca osobowego w Zbąszynku wszystko stało się bezużyteczne.

Po prawej mamy widok od strony zachodniej w kierunku Zbąszynia, stojąc tuż obok czerwonego domku. Wyraźnie zauważalne rozchodzące się nasypy – tory w trzech kierunkach. Prosto szlak dwutorowy do Zbąszynia – Poznania, w lewo łuk do Dąbrówki Wlkp. – Międzyrzecza. W prawą stroną rozpoczyna się biegnąca z lekkim spadem bocznica sięgająca aktualnego nasypu do Międzyrzecza. Bocznicę utworzono w 1923 roku z myślą za i wyładunku towaru – materiałów budowlanych podczas budowy Zbąszynka.

Z chwilą rozpoczęcia prac związanych z nowo powstającym Zbąszynkiem, na zachód tuż przy wspomnianym miejscu, pomiędzy równej wtenczas klasy drogami prowadzącymi z Dąbrówki do Chlastawy oraz Kosieczyna, utworzono mały peron, pełniący funkcję przystanku osobowego „Kosieczyn”, który oddano do użytku 01.03.1923 roku, umożliwiając pierwszym mieszkańcom nowo powstającego osiedla kolejowego, jakim był Zbąszynek dojazd do miasta powiatowego Międzyrzecz. Poza peronem pasażerskim, przy którym jako wiata peronowa znajdował się wycofany z ruchu wagon towarowy. We wspomnianym miejscu, tuż przy ceglastym małym budynku, utworzono również ważną wtedy część towarową.
Ponieważ wspomniany odcinek głównego toru, powstałego w 1870 roku, do 1900 roku był jeszcze szlakiem jednotorowym, budynek z czerwonej cegły spełniał tuż po oddaniu magistralnej drogi kolejowej rolę posterunku obsługującego „mijankę”  oddaloną około 2 kilometrów w kierunku zachodnim, dzięki której na długim w ówczesnych czasach odcinku, bo aż 13.7 kilometra mogły się wyminąć dwa jadące z przeciwka pociągi, stwarzając możliwość większej ich przepustowości.

Rozkłady jazdy pociągów i wykaz stacji tymczasowego przystanku Kosieczyn z lat 1923 – 1930

kosieczyn_19251925
kosieczyn_19291929
kosieczyn_19301930
kosieczyn_wykaz_z_1929Wykaz z 1929

Z chwilą położenia drugiego toru, rola wspominanego obiektu ograniczyła się jedynie do obsługi przejazdu na drodze Dąbrówka – Kosieczyn, przeciętej później Zbąszynkiem na której od pierwszych chwil powstawania Zbąszynka położono asfalt . Warto dodać, że droga łącząca Dąbrówkę z Kosieczynem, odpowiadała wtedy klasie tej z Dąbrówki do Chlastawy.

tor_berlinski_15.08.02_b
tor_berlinski_15.08.02_a
Na zdjęciu po lewej stronie miejsce przy szosie z Dąbrówki Wlkp. do Zbąszynka, w którym dokładnie znajdował się peron międzyrzecki. 

Po prawej piwnica – lampiarnia pod nasypem od strony ceglastego domku.

Gdy utworzono połączenie Szczańca (Świebodzina) z Międzyrzeczem, mały ceglasty domek w dalszym ciągu okazał się niezbędnym rozpoczynając służbę jako posterunek odgałęźny, jak również do obsługi innych nowo budowanych rozjazdów tymczasowo powstałej stacji. Dalsze udoskonalenia wspomnianego obiektu oraz zagospodarowywanie przynależnego do niego gruntu miało dalszą kontynuację, ponieważ materiały budowlane konieczne przy powstawaniu nowego dworca granicznego wymagały miejsca umożliwiającego ich rozładunek. Taką rolę zaczął spełniać Kosieczyn, którego funkcja wbrew pozorom okazała się bardzo ważną. Powstała tam rampa wyładunkowa oraz tor bocznicowy służący do odstawiania wagonów ładownych. Dojeżdżając do ówczesnego przejazdu kolejowego drogą od strony Chlastawy, to jest z kierunku gdzie budowano nowy dworzec graniczny, po lewej i prawej stronie widzimy rzędy kilku betonowych słupków, których rola się ograniczała do osadzenia metalowych tabliczek, jakie wbrew pozorom pełniły na pewno bardzo ważną rolę. Jednak treści napisów już chyba nigdy nie poznamy.

nasyn_slubek_02
nasyn_slubek_01
nasyp_berlinski_86_d
nasyp_berlinski_86_b
Powyższe zdjęcia pochodzą z 1985 roku, widoczne słupki informacyjne, położone po bokach drogi dojazdowej ze Zbąszynka.


Niżej mapki ze stacją KOSIECZYN obrazujące sytuację z lat 1929 /30.

kosieczyn_okr_przejs_1930
kosieczyn_okr_przejs_1930a2
Wyżej fragmenty map z lat 1929 – 30, gdzie wyraźnie jest oznaczony przejściowy przystanek KOSIECZYN, tuż przed jego likwidacją (kwiecień 1930) oraz nowo utworzone połączenia.

tor_berlin_1929a
tor_berlin_1902-29
Po lewej mapka z 1929 roku. Komunikacja Świebodzina z Międzyrzeczem odbywa się tymczasowym łukiem utworzonym w 1920 roku. Tor aktualny w budowie tuż przed oddaniem. Nowe połączenie zaczęło funkcjonować od kwietnia 1930 toku.

Po prawej mapka z 1902 roku, którą wykorzystano jako podstawę do naniesienia sytuacji tymczasowych połączeń w latach 1920 – 30. 


plan_kosieczyna_3Plan stacji Kosieczyn

Na początku część pociągów kończyło oraz rozpoczynało tutaj bieg, łącznie z tym, że jeden tu „nocował”. Później miał tu miejsce uporządkowany regularny ruch pasażerski, gdzie relacja pociągów odbywała się pomiędzy Gorzowem a Świebodzinem. Z chwilą otwarcia stacji, jeździły tu 3 pary pociągów na dobę , to jest 3 w relacji Świebodzin – Gorzów oraz 1 para Świebodzin – Kosieczyn .  W miarę doskonalenia rozkładu jazdy ich ilość zwiększono do 4 w relacji Świebodzin – Gorzów i z powrotem. Odległość, pomiędzy Świebodzinem a Gorzowem wynosiła 90.9 kilometra, a czas jej przejazdu stanowił równe 4 godziny. Przejechanie 19.2 kilometrowego odcinka toru pomiędzy Kosieczynem a Świebodzinem wymagało 33 minut.
Odległość pomiędzy Kosieczynem a Gorzowem odpowiadała 71.7 kilometrom i pokonywano ją przez 3 godziny i 16 minut.

nasyp_berlinski_86_ad
nasyp_berlinski_86_ac
Wyżej po lewej nasyp po tymczasowym (1920 – 30) torze łączącym główną linię z traktem do Międzyrzecza.

Po prawej miejsce przy linii z Międzyrzecza, z którego od początku, to jest od 1885 do 1920 roku odgałęział się tor w kierunku Zbąszynia. Obecny tor (po lewej)  jako nowo wybudowany i oddany w 1930 roku o długości 3.2 km zakręca do Zbąszynka.

Z chwilą wybudowania Zbąszynka a wraz z nim części osobowej, pociągi zaczęły wjeżdżać bezpośrednio na nowo oddany dworzec osobowy, co wiązało się z oddaniem do użytku toru o długości 3200 metrów łączącego pierwotnie wybudowaną linię Międzyrzecką z nowo uruchomionym dworcem granicznym . Stację Kosieczyn zamknięto 15.04.1930 roku, pozbawiając leżące obok niej tory jakiegokolwiek znaczenia kolejowego. Warto dodać, że połączenie z Międzyrzeczem miało trzy warianty.
Począwszy od bezpośredniego ze Zbąszynia, później poprzez Kosieczyn kończąc na aktualnym do Zbąszynka. Długość toru pomiędzy Zbąszyniem a Międzyrzeczem odpowiadała 31.9 km., natomiast ze Świebodzina przez Kosieczyn dokładnie 43.1 km. W chwili obecnej długość linii ze Zbąszynka do Międzyrzecza równa się 30.00 kilometrom.
Ponieważ nowo powstały tor do Zbąszynka przeciął w poprzek istniejący już niepotrzebny stary nasyp Berliński, komunikacja wschód – zachód odbywała się docelowo przez Zbąszynek, a zbędna tymczasowa stacja Kosieczyn, nie spełniała już żadnej roli, tory w jej obrębie całkowicie zdemontowano, natomiast mały budynek z czerwonej cegły zaadoptowano na mieszkania, nie zakładając, że pozostanie on jedynym trwałym symbolem opisywanej wyżej „białej plamy”.
Ponieważ opisywana stacja istniała jedynie przez 7 lat, jej ważna rola jej istnienia, z uwagi na skoncentrowaniu uwagi na powstającym Zbąszynku oraz wojny, została pominięta we wszelkich opracowaniach, natomiast przez byłych mieszkańców Zbąszynka zapomniana.